Mugadziri mukuru wemigodhi yemafuta emhando ye "rare earth" muGreenland: Vakuru veUS neDenmark vakakurudzira gore rapfuura kuti vasatengese mugodhi wemafuta emhando ye "rare earth" weTambliz kumakambani ekuChina
[Rugwaro/Mucherechedzi Network Xiong Chaoran]
Ingava muhutongi hwake hwekutanga kana kuti munguva pfupi yapfuura, Mutungamiriri weUS akasarudzwa Trump agara achikurudzira zvinonzi "kutenga Greenland", uye zvinangwa zvake nezvezviwanikwa uye kusangana neChina zvave pachena.
Sekureva kwemushumo weReuters musi wa9 Ndira, Greg Barnes, CEO weTanbreez Mining, mugadziri mukuru wezvicherwa zveGreenland, akaburitsa pachena kuti vakuru vakuru vekuUnited States neDenmark vakakurudzira kambani iyi gore rapera kuti isatengese mapurojekiti ayo kumakambani ane hukama neChina. Akati kambani yake yagara ichikurukura neUnited States kuti vaongorore nzira dzekubhadhara mari dzekugadzira zvicherwa zvakakosha muGreenland.
Pakupedzisira, Barnes akatengesa muridzi weTamblitz rare earth mine, imwe yenzvimbo dzakakura kwazvo pasi rose dzinochengeterwa zvinhu zvisingawanzoonekwi, kuKritiko Metals, ine muzinda wayo muNew York, USA. Sekureva kwekambani yeUS, mutengo wekutenga waive wakaderera zvakanyanya pane wekambani yeChina.
Mushumo uyu unotenda kuti danho iri rinoratidza kuti vakuru vakuru veUS vanga vaine hanya kwenguva refu nezvehupfumi munzvimbo yeDenmark inozvimiririra kare Trump asati atanga kufunga nezvekutora Greenland mumavhiki apfuura. Vaongorori vanotendawo kuti United States inoita kunge iri kuedza kushandura "mitemo yemitambo" yemapurojekiti e rare earth. Vakuru vakuru veUS vari kuedza kudzikamisa pesvedzero yeChina paCentral African Copper Belt ine zvicherwa zvakawanda nekudzora Greenland.
Barnes, CEO weTanbreez Mining, akati vakuru veUS vakashanyira kuchamhembe kweGreenland kaviri gore rapfuura, uko kune chirongwa cheTanbreez, chimwe chezviwanikwa zvikuru zvenyika isingawanzoonekwi pasi rose.
Vakuru vakuru vekuAmerica ava vagara vachifamba ikoko vachinopa meseji kukambani yeTamblitz Mining iyo ine dambudziko remari: Musatengese zvicherwa zvakawanda kune vatengi vane hukama neChina.
Reuters haina kukwanisa kusvika kuUS State Department nekukasika kuti ipe pfungwa dzayo pamusoro pemushumo uyu. White House haina kupindura chikumbiro chekutaura uye Denmark Foreign Ministry yakaramba kutaura.
Pakupedzisira, Barnes akatengesa muridzi wemugodhi weTambriz kuCritical Metals iri kuNew York muchibvumirano chakaoma chichapedzwa gare gare gore rino, zvichipa Critical Metals simba rekutonga imwe yenzvimbo dzakakura kwazvo pasi rose.
Zvinoenderana nedata kubva kuGlobal Geological and Mineral Information System yeMinistry of Natural Resources, huwandu hwese hwe rare earth oxide (TREO) muprojekiti yeTambliz hunosvika mamiriyoni 28.2 ematani. Zvichibva pahuwandu hwezviwanikwa izvi, Tambliz yatove imwe yenzvimbo dzakakura kwazvo pasi rose, ine matani mabhiriyoni 4.7 ematombo esimbi. Maokisijeni esimbi esimbi esimbi anorema ari mudhipoziti anoita 27% yehuwandu hwe rare earth oxides, uye kukosha kwe heavy earth earth kwakakwira kupfuura kwe light rare earth elements. Kana yangoiswa mukugadzirwa, mugodhi unogona kupa zvinhu zvesimbi zvesimbi zvinodiwa neEurope neNorth America. The Financial Times yakaratidzawo kuti zvinofungidzirwa kuti Greenland ine matani mamiriyoni 38.5 e ivhu risingawanzoonekwi maokisijeni, nepo huwandu hwese hwezvinhu zvakachengetwa pasi rose huri matani mamiriyoni zana nemakumi maviri.
Ruzivo rwakaburitswa naTony Sage, CEO wemutengi wekupedzisira, Cretico Metals, rwunonakidza zvikuru.
"Kwaiva nekumanikidzwa kukuru kuti vasatengese (Tambriz Mining) kuChina," Sage akadaro Barnes akagamuchira mamiriyoni mashanu emadhora emari nemari inosvika mamiriyoni mazana maviri negumi nerimwe emadhora eKritiko Metals semubhadharo wepurojekiti iyi, mutengo wakaderera zvikuru pane wekambani yekuChina.
Sekureva kwemushumo uyu, Barnes akati kutenga kwacho kwakanga kusina chekuita nezvipo zvakabva kuChina nedzimwe nekuti zvipo zvacho hazvina kunyatsoratidza kuti zvingabhadharwa sei. Barnes naSaich havana kutaura kuti ndevapi vakuru vekuUS vavakasangana navo kana zita rekambani yekuChina yakaita chipo ichi.
Gore rapfuura, Kritiko Metals yakanyorera kuUS Department of Defense kuti iwane mari yekuvandudza nzvimbo dzekugadzira ivhu rare earth. Kunyangwe maitiro ekuongorora akamiswa parizvino, Saich anotarisira kuti maitiro acho achatangazve mushure mekunge Trump atora chigaro. Akazivisawo kuti kambani yake yakaita hurukuro dzekupa zvinhu nekambani yekudzivirira Lockheed Martin uye yava kuda kutaurirana naRaytheon naBoeing. Kutaura zvazviri, kambani yechitatu yakakura mukudyara mari yeKritiko Metals iAmerican Jianda Company, iyo CEO wayo ari Howard Lutnick, uyo akasarudzwa naTrump kuU.S. Secretary of Commerce anotevera.
Rare earth chinhu chisingawanikwezve, izwi rekuti zvinhu gumi nenomwe zvesimbi, zvinozivikanwa se "industrial MSG", uye zvakakwezva vanhu vakawanda nekuda kwekushandiswa kwazvo mumasimba emagetsi uye tekinoroji yepamusoro yemauto. Mushumo wekutsvagisa weUS Congress wakamboratidza kuti zvombo zvemhando yepamusoro zveUS zvinotsamira zvakanyanya pa rare earth. Semuenzaniso, ndege yehondo yeF-35 inoda makirogiramu 417 ezvinhu zvisingawanikwe zvenyika, nepo ngarava yenyukireya ichishandisa matani anopfuura mana e rare earth.
Reuters yakataura kuti kukosha uye kudiwa kwematombo asina kugadzirwa kwakonzera makwikwi makuru pakati pemapoka ekumadokero anofarira China, zvichideredza simba reChina pamusoro pekuchera nekugadzirisa matombo asina kugadzirwa. China ndiyo nyika inotungamira mukugadzira nekutengesa matombo asina kugadzirwa pasi rose, uye parizvino inodzora inosvika 90% yemafuta asina kugadzirwa pasi rose. Nokudaro, dzimwe nyika dzekumadokero dzakadai seUnited States dziri kunetseka zvikuru kuti dzichadzipwa neChina, uye munguva pfupi yapfuura dzakakoshesa kutsvaga nekuvaka nzira itsva yekudyara matombo asina kugadzirwa.
Mushumo wacho wakataura nezvevaongorori vachiti mapurojekiti akaita seTambliz aisamboonekwa seakanaka pakudyara mari, asi United States inoita kunge iri kuedza kushandura "mitemo yemitambo" yemapurojekiti emhando yerare earth. Kutengeswa kwemuridzi wepurojekiti yeTambliz kukambani yeUS kunoratidza kuti vakuru veUS vari kuedza kudzikamisa pesvedzero yeChina pabhandi remhangura reCentral Africa rine zvicherwa nekudzora Greenland.
Dwayne Menezes, mukuru wePolar Research and Policy Initiative (PRPI) iri muLondon, anotenda kuti kunyangwe Greenland ichiti "haisi yekutengeswa," inogamuchira mabasa ekutengeserana uye mari yakawanda inobva kuUnited States.
Greenland iri kuchamhembe kwakadziva kumabvazuva kweNorth America, pakati peArctic Ocean neAtlantic Ocean. Ndicho chitsuwa chikuru pasi rose chine vanhu vanosvika 60,000. Chaimbova koloni yeDenmark uye chakazvitonga muna 1979. Chine paramende yaro. Chitsuwa ichi, icho chakafukidzwa nechando, chine zviwanikwa zvakawanda zvechisikigo, uye mafuta negasi rechisikigo zviri pamhenderekedzo yegungwa nepamhenderekedzo yegungwa zvakawandawo. Chitsuwa ichi chinozvitonga, asi sarudzo dzacho dzezvematongerwo enyika nekuchengetedza dzinoitwa neDenmark.
Muna Nyamavhuvhu 2019, Mutungamiriri weUS panguva iyoyo Trump akafumurwa kuti akakurukura nevapi vemazano pachivande nezvekutengwa kweGreenland, nzvimbo yaizvimiririra yeDenmark, asi ipapo Gurukota rezvekunze reGreenland panguva iyoyo Ane Lone Bagger akaramba pfungwa iyi: "Takavhurika kuti titengese, asi Greenland 'haisi yekutengeswa'."
Musi wa25 Mbudzi, 2024, Alexander B. Gray, mukuru wechikwata cheAmerican Foreign Policy Council (AFPC) uye aimbove mukuru wevashandi veWhite House National Security Council muhurumende yaTrump, akaburitsa nyaya yepfungwa dzake muWall Street Journal achiti mushure mekutanga temu yake yechipiri, Trump anofanira kuenderera mberi nebhizinesi rake risina kupera - kutenga Greenland.
Gray anotenda kuti Greenland "inoda kuzvimirira" uye United States "yagara ichiishuvira kwenguva yakareba", asi chikonzero chikuru chichiri China neRussia. Akataura kuti zvakaitwa neChina neRussia munharaunda yeArctic mumakore achangopfuura zvinofanira kukonzera "kunetseka kukuru", kunyanya sezvo Greenland ine zviwanikwa zvakasikwa zvakaita segoridhe, sirivha, mhangura, mafuta, uranium, uye zvicherwa zvisingawanzoitiki, "izvo zvinopa mikana kune vanopikisa", uye Greenland haigone kurwa yoga.
Nechinangwa ichi, akataura kuti Trump anofanira kusvika pa "chibvumirano chezana remakore" ichi kudzivirira kutyisidzira kuchengetedzeka kweWestern uye zvido zvehupfumi. Akafungidzirawo kuti United States yaigona kuedza kutevedzera "Compact of Free Association" yakaitwa nenyika dzezvitsuwa zveSouth Pacific uye kugadzira hukama hunonzi "nyika yakabatana zvakasununguka" neGreenland.
Sezvaitarisirwa, Trump aisagona kumirira kugadzwa zviri pamutemo uye akatyisidzira "kutora Greenland" kakawanda. Musi wa7 Ndira, nguva yemuno, kutyisidzira kwaTrump kushandisa simba kudzora Greenland kwakasvika pamisoro yenhau huru pasi rose. Muhurukuro yake kuMar-a-Lago, akaramba kubvisa mukana we "kudzora Panama Canal neGreenland nekumanikidzwa nemauto kana hupfumi." Musi iwoyo, mwanakomana mukuru waTrump, Donald Trump Jr., akashanyirawo Greenland ari ega.
Reuters yakatsanangura mashoko aTrump seanoratidza kuti aizotevera mutemo wekunze unopikisa usingaremekedze tsika dzechinyakare dzezvematongerwo enyika.
Vachipindura kutyisidzira kwaTrump kwesimba, Mutungamiriri weDenmark Mette Frederiksen vakataura muhurukuro nevezvenhau vekuDenmark TV2 kuti United States ndiyo "shamwari inonyanya kukosha uye yepedyo" yeDenmark uye havatende kuti United States ichashandisa nzira dzehondo kana dzehupfumi kuona kuti Greenland iri kutonga. Vakadzokorora kuti vanogamuchira United States kuti iwedzere kufarira munharaunda yeArctic, asi izvi "zvinofanira kuitwa nenzira inoremekedza vanhu vekuGreenland."
"Mavambo ehurumende akajeka zvikuru: ramangwana reGreenland rinofanira kusarudzwa nevanhu vekuGreenland, uye Greenland ndeyevanhu vekuGreenland," Frederiksen akasimbisa.
"Regai nditaure zvakare, Greenland ndeyevanhu vekuGreenland. Remangwana redu nekurwira kwedu rusununguko ndizvo zvatinoda." Musi wa7 Ndira, Mute Bourup Egede, Mutungamiriri weGreenland Autonomous Government, akataura pasocial media achiti: "Kunyangwe vamwe, kusanganisira vekuDenmark nevaAmerica, vaine kodzero yekutaura zvavanofunga, hatifaniri kukanganiswa nepfungwa dzechido kana kurega kumanikidzwa kwekunze kuchitimanikidza kuti tibve munzira yedu. Remangwana nderedu uye isu tichariumba." Egede akadzokorora kuti hurumende yake iri kushanda kuti Greenland iparadzwe neDenmark.
Nyaya iyi inyaya yakasarudzika kubva kuObserver.







