Tại sao ông Trump lại để mắt đến Greenland? Bên cạnh vị trí chiến lược, hòn đảo băng giá này còn sở hữu “các nguồn tài nguyên quan trọng”.
09/01/2026 10:35 Tin tức Phố Wall - Tài khoản chính thức
Theo tin tức của CCTV, vào ngày 8 tháng 1 theo giờ địa phương, Tổng thống Mỹ Trump tuyên bố rằng Hoa Kỳ phải "sở hữu" toàn bộ Greenland, một tuyên bố một lần nữa đưa Greenland trở thành tâm điểm chú ý về địa kinh tế.
Theo một báo cáo nghiên cứu gần đây của HSBC, hòn đảo lớn nhất thế giới không chỉ có vị trí địa lý chiến lược mà còn chứa nhiều tài nguyên khoáng sản quan trọng như các nguyên tố đất hiếm.
Greenland sở hữu trữ lượng đất hiếm lớn thứ tám thế giới (khoảng 1,5 triệu tấn), và nếu tính cả trữ lượng có thể khai thác, con số này có thể trở thành lớn thứ hai thế giới (36,1 triệu tấn). Hòn đảo này cũng có tài nguyên khoáng sản thuộc 29 loại nguyên liệu thô được Ủy ban châu Âu liệt kê là quan trọng hoặc có tầm quan trọng trung bình.
Tuy nhiên, vấn đề mấu chốt là mặc dù Greenland sở hữu trữ lượng đất hiếm lớn thứ tám thế giới, nhưng việc khai thác những nguồn tài nguyên này có thể không khả thi về mặt kinh tế trong ngắn hạn với giá cả và chi phí khai thác hiện tại. Hòn đảo này bị bao phủ bởi băng đến 80%, hơn một nửa tài nguyên khoáng sản nằm ở phía bắc Vòng Bắc Cực, và các quy định môi trường nghiêm ngặt khiến chi phí khai thác vẫn ở mức cao. Điều này có nghĩa là Greenland khó có thể trở thành nguồn cung cấp khoáng sản quan trọng trong ngắn hạn trừ khi giá cả hàng hóa tăng đáng kể trong tương lai.
Địa chính trị đang đưa Greenland trở lại tâm điểm chú ý, mang lại cho nó giá trị chiến lược gấp ba lần.
Việc Hoa Kỳ quan tâm đến Greenland không phải là điều mới mẻ. Ngay từ thế kỷ 19, Mỹ đã đề xuất mua Greenland. Sau khi chính quyền Trump lên nắm quyền, vấn đề này đã được nêu ra nhiều lần vào các năm 2019, 2025 và 2026, chuyển trọng tâm ban đầu từ “an ninh kinh tế” sang nhấn mạnh hơn vào “an ninh quốc gia”.
Greenland là một lãnh thổ bán tự trị của Vương quốc Đan Mạch, với dân số chỉ 57.000 người và GDP xếp thứ 189 trên toàn cầu, khiến nền kinh tế của nó không đáng kể. Tuy nhiên, tầm quan trọng về địa lý của nó lại vô cùng đặc biệt: là hòn đảo lớn nhất thế giới, Greenland xếp thứ 13 về diện tích trong số các nền kinh tế toàn cầu. Quan trọng hơn, khoảng 80% diện tích hòn đảo được bao phủ bởi băng, và vị trí chiến lược của nó nằm giữa Hoa Kỳ, châu Âu và Nga.
HSBC cho rằng sự nổi lên của Greenland bắt nguồn từ hiệu quả tổng hợp của ba yếu tố chính:
Điều quan trọng nhất cần xem xét là vấn đề an ninh. Greenland nằm ở vị trí chiến lược giữa Hoa Kỳ, châu Âu và Nga, khiến vị trí địa lý này có giá trị quân sự vô cùng lớn.
Thứ hai, đó là tiềm năng vận tải biển. Khi biến đổi khí hậu khiến băng ở Bắc Cực tan chảy, tuyến đường biển phía Bắc có thể trở nên dễ tiếp cận và quan trọng hơn, và vị trí địa lý của Greenland sẽ đóng vai trò then chốt trong bức tranh vận tải biển toàn cầu trong tương lai.
Thứ ba, đó là tài nguyên thiên nhiên. Đây chính là trọng tâm của cuộc thảo luận này.
Nơi đây sở hữu một số trữ lượng đất hiếm lớn nhất thế giới, với tỷ lệ đáng kể các nguyên tố đất hiếm nặng, và có 29 nguồn tài nguyên khoáng sản quan trọng.
Báo cáo chỉ ra rằng, theo dữ liệu năm 2025 từ Cơ quan Khảo sát Địa chất Hoa Kỳ (USGS), Greenland sở hữu khoảng 1,5 triệu tấn khoáng sản.đất hiếmTrữ lượng của Greenland xếp thứ 8 toàn cầu. Tuy nhiên, Cơ quan Khảo sát Địa chất Đan Mạch và Greenland (GEUS) đưa ra đánh giá lạc quan hơn, cho rằng Greenland thực sự có thể sở hữu 36,1 triệu tấn trữ lượng đất hiếm. Nếu con số này chính xác, Greenland sẽ trở thành quốc gia nắm giữ trữ lượng đất hiếm lớn thứ hai thế giới.
Quan trọng hơn, Greenland có nồng độ các nguyên tố đất hiếm nặng (bao gồm terbium, dysprosium và yttrium) đặc biệt cao, những nguyên tố này thường chỉ chiếm chưa đến 10% trong hầu hết các mỏ đất hiếm nhưng lại là vật liệu quan trọng để chế tạo nam châm vĩnh cửu cần thiết trong tua bin gió, xe điện và hệ thống quốc phòng.
Bên cạnh các nguyên tố đất hiếm, Greenland còn sở hữu trữ lượng khoáng sản vừa phải như niken, đồng, liti và thiếc, cũng như tài nguyên dầu khí. Cơ quan Khảo sát Địa chất Hoa Kỳ ước tính rằng Vòng Bắc Cực có thể chứa khoảng 30% trữ lượng khí đốt tự nhiên chưa được phát hiện của thế giới.
Greenland sở hữu 29 trong số 38 “nguyên liệu thô quan trọng” mà Ủy ban Châu Âu (2023) đã xác định là có tầm quan trọng cao hoặc trung bình, và các khoáng sản này cũng được GEUS (2023) coi là có tầm quan trọng chiến lược hoặc kinh tế.
Nguồn tài nguyên khoáng sản phong phú này mang lại cho Greenland một vị thế quan trọng tiềm năng trong chuỗi cung ứng khoáng sản thiết yếu toàn cầu, đặc biệt trong bối cảnh kinh tế địa lý hiện nay khi các quốc gia đang tìm cách đa dạng hóa chuỗi cung ứng của mình.
Ngành khai thác mỏ đang đối mặt với những trở ngại kinh tế đáng kể.
Tuy nhiên, tồn tại một khoảng cách rất lớn giữa trữ lượng lý thuyết và khả năng khai thác thực tế, và việc phát triển tài nguyên của Greenland đang phải đối mặt với những thách thức nghiêm trọng.
Những thách thức về địa lý là rất đáng kể: Trong số các khu vực có tiềm năng khoáng sản được GEUS xác định, hơn một nửa nằm ở phía bắc Vòng Bắc Cực. Với 80% diện tích Greenland được bao phủ bởi băng, điều kiện thời tiết khắc nghiệt làm tăng đáng kể độ khó và chi phí khai thác.
Tiến độ dự án chậm: Lấy khai thác đất hiếm làm ví dụ, mặc dù các mỏ Kvanefjeld và Tanbreez ở miền nam Greenland có tiềm năng (dự án Tanbreez đặt mục tiêu ban đầu là sản xuất khoảng 85.000 tấn oxit đất hiếm mỗi năm từ năm 2026), hiện tại vẫn chưa có mỏ quy mô lớn nào đang hoạt động thực tế.
Tính khả thi về kinh tế là điều đáng nghi vấn: Với giá cả và chi phí sản xuất hiện tại, cùng với sự phức tạp của môi trường địa lý băng giá và luật môi trường tương đối nghiêm ngặt, tài nguyên đất hiếm của Greenland khó có thể khả thi về mặt kinh tế trong ngắn hạn. Báo cáo của GEUS nêu rõ rằng cần có giá cả hàng hóa cao hơn để khai thác các mỏ ở Greenland một cách hiệu quả về mặt kinh tế.
Một báo cáo nghiên cứu của HSBC cho biết tình hình này tương tự như tình trạng khó khăn về dầu mỏ của Venezuela. Mặc dù Venezuela sở hữu trữ lượng dầu mỏ đã được chứng minh lớn nhất thế giới, nhưng chỉ một phần nhỏ trong số đó có thể khai thác được về mặt kinh tế.
Tình hình ở Greenland cũng tương tự: trữ lượng khổng lồ, nhưng tính khả thi về kinh tế của việc khai thác vẫn chưa rõ ràng. Mấu chốt không chỉ nằm ở việc một quốc gia có sở hữu tài nguyên hàng hóa hay không, mà còn ở việc liệu việc khai thác những tài nguyên đó có khả thi về mặt kinh tế hay không. Sự khác biệt này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh cạnh tranh địa kinh tế toàn cầu ngày càng gay gắt và việc sử dụng ngày càng nhiều thương mại và tiếp cận hàng hóa như những công cụ địa chính trị.