6

Ii-rare earths zase-Ukraine: Inguqu entsha kwimidlalo yezopolitiko, ingaba ingawugungqisa umbuso waseTshayina kwiminyaka elishumi?

Imeko yangoku yezixhobo zomhlaba ezinqabileyo zase-Ukraine: amandla kunye nemida ziyafana

1. Ukusasazwa okugciniweyo kunye neentlobo
Izixhobo zomhlaba onqabileyo zase-Ukraine zisasazwa ikakhulu kwezi ndawo zilandelayo:
- Ummandla waseDonbas: utyebile kwiidiphozithi ze-apatite zezinto ezinqabileyo zomhlaba, kodwa yindawo enobungozi obukhulu ngenxa yengxabano yaseRashiya neyaseUkraine.
- I-Kryvyi Rih Basin: iidiphozithi zomhlaba ezinqabileyo ezinxulumene ne-iron ore, ikakhulu umhlaba onqabileyo okhanyayo (njenge-lanthanum kunye ne-cerium).
- IDnipropetrovsk Oblast: Kukho izixhobo zomhlaba ezinqabileyo ezinxulumene neuranium, kodwa inqanaba lophuhliso liphantsi.

Ngokwedatha evela kwiSebe leJiyoloji laseUkraine, iindawo ezigciniweyo ze-oxide yomhlaba onqabileyo (REO) ziqikelelwa ukuba ziphakathi kwe-**500,000 kunye ne-1 yezigidi zeetoni**, ezimalunga ne-**1%-2%** yeendawo ezigciniweyo eziqinisekisiweyo zehlabathi, ezingaphantsi kakhulu kuneTshayina (malunga ne-37%), iVietnam neBrazil. Ngokweentlobo, ii-earths ezinqabileyo ezilula zezona ziphambili, ngelixa ii-earths ezinqabileyo ezinzima (ezifana ne-dysprosium kunye ne-terbium) zinqabile, kwaye ezi zokugqibela zezona zinto ziphambili kwicandelo lamandla amatsha kunye neshishini lezomkhosi.

2. Iintsilelo zobuchwepheshe kunye neengozi zezopolitiko
Nangona kukho izixhobo, ishishini le-rare earth e-Ukraine lijongene nemiqobo emininzi:
- Iteknoloji yemigodi ephelelwe lixesha: imodeli yemigodi ebanzi eyazuzwa kwixesha leSoviet ikhokelela ekusebenzeni okuphantsi kwaye ayinayo iteknoloji yokucoca yanamhlanje;
- Umonakalo weziseko zophuhliso: Ingxabano iphazamise iinkqubo zothutho kunye nombane kwindawo yemigodi, nto leyo eyenza iindleko zokwakha zibe phezulu;
- Iinkxalabo zokusingqongileyo: Ukwembiwa komhlaba okungaqhelekanga kunokwenza iingxaki zemvelo zibe mandundu empuma ye-Ukraine kwaye kubangele imibhikisho yoluntu.

Isivumelwano seMigodi sase-US-Ukraine: Amathuba kunye nemingeni

Ngowama-2023, i-United States ne-Ukraine batyikitye iMemorandam yokuQondana ngeNtsebenziswano kwiZimbiwa ezibalulekileyo, ejolise ekuphuhliseni izixhobo zomhlaba ezinqabileyo zase-Ukraine ngoncedo lwezemali nolwezobuchwepheshe. Ukuba isivumelwano siyaphunyezwa, sinokuzisa olu tshintsho lulandelayo:
- Ukusekwa kokuqala kwekhonkco lemizi-mveliso: Iinkampani zaseMelika zinokunceda ekwakheni izimbiwa kunye neendawo zokucubungula eziphambili, kodwa izicelo zokucoca kunye nezomgangatho ophezulu ziya kusafuneka zixhomekeke kumaqela angaphandle;
- Ixabiso lezopolitiko: Ii-rare earths zase-Ukraine zingasebenza njengesongezelelo kwi-"de-China" supply chain eYurophu nase-United States, ingakumbi kwicandelo le-light rare earths;
- Ukuxhomekeka kakhulu kwimali-mboleko: Le projekthi kufuneka iqhubeke nokutsala imali-mboleko yaseNtshona, kodwa umngcipheko wemfazwe unokuphazamisa ukuzithemba kwabatyali-mali.

 

1 2 3

 

Ukuthatha indawo yeTshayina kwiminyaka elishumi? Ngaba kukho umahluko phakathi kweNyaniso kunye neNgcinga Efanelekileyo?

Nangona kukho indawo yokucinga ngentsebenziswano phakathi kwe-US ne-Ukraine, kuyathandabuzeka ukuba imboni ye-rare earth yase-Ukraine iya kuthatha indawo ye-China kwiminyaka elishumi ngenxa yezi zizathu zilandelayo:

1. Umahluko omkhulu kwizibonelelo
- Iindawo zokugcina umhlaba ezinqabileyo zaseTshayina zithatha i-37% yenani lilonke lehlabathi, zigubungela zonke izinto ezili-17, ingakumbi ubuninzi bomhlaba onqabileyo onzima, okunzima ukuwushukumisa;
- I-Ukraine ineendawo zokugcina izinto ezinqabileyo ezikhaphukhaphu kwaye iindleko zokwemba mhlawumbi ziphezulu kunezo zaseTshayina (ixabiso lokwemba eBaotou, eTshayina lelona liphantsi ehlabathini).

2. Umsantsa wokuvuthwa kwekhonkco leshishini
- I-China ilawula i-**60%** yehlabathi umhlaba ongaqhelekangaukwemba kunye ne-**90%** yomthamo wayo wokucocwa, kwaye inekhonkco elipheleleyo lemizi-mveliso ukusuka kwimigodi ukuya kwiimagnethi ezisisigxina;
- I-Ukraine kufuneka yakhe iindawo zokucoca kunye namashishini anexabiso eliphezulu ukususela ekuqaleni, kwaye iminyaka elishumi yanele kuphela ukugqiba uyilo lokuqala.

1. Iingozi zezopolitiko nezezoqoqosho
- Ingxabano ende phakathi kweRashiya neUkraine iza kwenza kube nzima ukuqinisekisa ukhuseleko lweendawo zemigodi, kwaye imali-mboleko yamazwe ngamazwe iya kuthatha isimo sengqondo sokulinda nokubona;
- I-China ingasebenzisa ulawulo lwamaxabiso kunye nemiqobo yezobuchwepheshe ukucinezela abakhuphisana nabo abasakhasayo nokuqinisa isikhundla sayo kwimarike.

4. Iinguqu kwimfuno yemarike
- Imfuno yehlabathi jikelele yomhlaba onqabileyo kulindeleke ukuba ikhule iye kwiitoni ezingama-300,000 ngonyaka ngo-2030, ukwanda okubangelwa ikakhulu zizithuthi zombane kunye namandla omoya. Nokuba i-Ukraine ivelisa ngokupheleleyo, kuya kuba nzima ukuhlangabezana nomsantsa.

Isiphelo: Ukutshintshwa okuncinci endaweni yokuguqulwa okubanzi

Kwiminyaka elishumi ezayo, i-Ukraine isenokuba sisongezelelo sengingqi kwikhonkco lokubonelela nge-light rare earth eYurophu nase-United States, kodwa ubungakanani bayo bemizi-mveliso, inqanaba lobuchwepheshe, kunye nemeko-bume yezopolitiko zibonisa ukuba kunzima ukuyitshintsha indlela iTshayina elawula ngayo ihlabathi. Izinto eziguquguqukayo zezi:
- Impumelelo kwezobuchwepheshe: Ukuba i-Ukraine ifikelela kwinqanaba eliphambili kwiteknoloji yokuphinda isetyenziswe komhlaba onqabileyo okanye yokwembiwa kwemigodi eluhlaza, inokuphucula ukukhuphisana kwayo;
- Umdlalo phakathi kwamandla amakhulu uya ukhula: Ukuba i-United States iyayixhasa i-Ukraine ngazo zonke iindleko "kwimeko yemfazwe", inokukhawulezisa ukwakhiwa kwakhona kwekhonkco lokubonelela.

Isifundo esikwibali le-rare earth lase-Ukraine kukuba ukhuphiswano lwezixhobo lutshintshe ukusuka “kugqatso olugciniweyo” ukuya kumdlalo ontsonkothileyo “weteknoloji + impembelelo ye-geopolitical”, kwaye umngeni wokwenene weTshayina unokuvela kuhlaselo lokunciphisa ubukhulu beteknoloji ephazamisayo endaweni yokunyuka kwelinye ilizwe elinobutyebi bezixhobo.

**Ingcinga ebanzi**: Kwinguqu entsha yemizi-mveliso eqhutywa ngamandla amatsha kunye ne-AI, nabani na olawula itekhnoloji yokucocwa komhlaba onqabileyo kunye nophando kunye nophuhliso lwezinto ezizezinye uya kulawula ngokwenene uthotho lwemizi-mveliso yexesha elizayo. Inzame ye-Ukraine isenokuba yingcaciso nje yalo mdlalo.