
लिथियम ब्रोमाइड (LiBr), लिथियम आणि ब्रोमीनपासून बनलेले एक आर्द्रताशोषक संयुग असून, त्याच्या अद्वितीय भौतिक-रासायनिक गुणधर्मांमुळे औद्योगिक आणि रासायनिक उपयोगांमध्ये त्याचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो. लिथियम कार्बोनेटवर हायड्रोब्रोमिक आम्लाची प्रक्रिया करणे किंवा लिथियम हायड्रॉक्साइडची ब्रोमीनसोबत अभिक्रिया करणे यांसारख्या अभिक्रियांद्वारे त्याचे संश्लेषण केले जाते, ज्यामुळे इतर अल्कली धातूंच्या ब्रोमाइड्सपेक्षा वेगळे स्फटिकमय हायड्रेट्स मिळतात.
LiBr हे पाणी, अल्कोहोल आणि ईथरमध्ये विलक्षण विद्राव्यता दर्शवते, आणि त्याच्या संहत जलीय द्रावणांमध्ये पाण्याची वाफ कमी दाबाने आढळते. हा गुणधर्म, त्याच्या उच्च आर्द्रताशोषकतेसह, त्याला एक कार्यक्षम शुष्कक आणि द्रव शोषक बनवतो, विशेषतः शोषण प्रशीतन आणि वातानुकूलन प्रणालींमध्ये. याव्यतिरिक्त, सेल्युलोजसारखी ध्रुवीय सेंद्रिय संयुगे विरघळवण्याची त्याची क्षमता, ओलेफिन संश्लेषणासाठी उत्प्रेरकीय डीहायड्रोहॅलोजनेशनसारख्या विशेष रासायनिक प्रक्रियांमध्ये त्याची उपयुक्तता वाढवते.
जलशुद्धीकरण आणि स्फटिक वाढीच्या अनुप्रयोगांमध्ये, LiBr ची विद्राव्यता आणि अति-उच्च शुद्धता असलेली रूपे (सबमायक्रॉन/नॅनोपावडर) फायदेशीर ठरतात. कार्बन डायसल्फाइड आणि क्लोरीनचा वापर करून जलीय द्रावणांमध्ये ब्रोमाइड आयन शोधता येतो. तथापि, हाताळताना सावधगिरी बाळगणे आवश्यक आहे: LiBr विरघळल्यावर (द्रावणाच्या ऋण एन्थाल्पीमुळे) लक्षणीय उष्णता निर्माण करतो आणि एक सौम्य क्षरणकारी व मनोविकारक पदार्थ असल्याने धोकादायक ठरू शकतो.
अर्बनमाइन्स ASTM, USP आणि EP/BP मानकांचे पालन करून, विविध ग्रेड्स (मिल स्पेक, ACS, फार्मास्युटिकल, इत्यादी), पॅकेजिंग पर्याय आणि शुद्धतेमध्ये LiBr पुरवते. विविध उद्योगांमध्ये सुरक्षित आणि इष्टतम वापर सुनिश्चित करण्यासाठी तांत्रिक सहाय्य, सुरक्षा डेटा (MSDS) आणि युनिट रूपांतरण साधने प्रदान केली जातात.
लिथियम ब्रोमाइड (LiBr)
| कॅस क्र.: | ७५५०-३५-८ |
| रासायनिक सूत्र | LiBr |
| मोलर वस्तुमान | ८६.८४५ ग्रॅम/मोल |
| देखावा | पांढरा आर्द्रताशोषक घन पदार्थ |
| घनता | ३.४६४ ग्रॅम/सेमी³ |
| वितळणबिंदू | ५५० ℃ (१,०२२ ℉; ८२३ K) |
| उकळत्या बिंदू | १,३००℃ (२,३७०℉; १,५७० K) |
| पाण्यात विद्राव्यता | 143 g/100 mL (0℃), 166.7 g/100 mL (20℃) |
| विद्राव्यता | मिथेनॉल, इथेनॉल, ॲसिटोनमध्ये विद्राव्य, पायरीडीनमध्ये किंचित विद्राव्य |
| चुंबकीय संवेदनशीलता (χ) | −३४.३·१०−६ सेमी³/मोल |
| अपवर्तनांक (nD) | १.७८४३ (५८९ एनएम) |
लिथियम ब्रोमाइड द्रावणासाठी एंटरप्राइझ तपशील
| चिन्ह | सूत्र | रासायनिक घटक (मोजलेले मूल्य) | ||||||||||||
| LiBr(%) | परदेशी साहित्य (वजन टक्के) | |||||||||||||
| Li2MoO4(ppm) | LiOH(wt%) | Na(wt%) | के (वजन टक्के) | SO4 (वजन टक्के) | Cl(wt%) | NH3 (ppm) | Ca(ppm) | Mg(ppm) | तांबे (मिग्रॅ/लिटर) | Fe(ppm) | LiNO3(mg/L) | |||
| यूएमएलबीएस-५३ | LiBr | ५५.३ | १६० | ०.२५ | ०.०२ | ०.००४ | ०.००५ | ०.०२५ | <०.३ | ०.५ | १.० | <०.१ | <०.१ | 46 |
पॅकेज: ३०० किलो प्लास्टिकच्या बादलीत पॅक केलेले. १२०० किलो (४ बादल्या) पॅलेटमध्ये पॅक केलेले.
लिथियम-मोलिब्डेनम क्षरण प्रतिबंधकासह लिथियम ब्रोमाइड द्रावणासाठी एंटरप्राइझ स्पेसिफिकेशन
| चिन्ह | सूत्र | रासायनिक घटक | पीएच (१०० ग्रॅम/लिटर) | ||||||||||
| LiBr≥(%) | परकीय पदार्थ ≤ (वजन टक्के) | ||||||||||||
| Li2MoO4 | Cl | SO4 | ब्रो३ | एनएच४ | ना, के | Ca | Mg | Fe | CO3 | ||||
| यूएमएलबीएस-एलएमसीआय-५० | LiBr + Li2MoO4 + nH2O | 50 | ०.००५~०.०३ | ०.०१ | ०.०२ | ०.००३ | ०.०००१ | ०.०५ | ०.००५ | ०.०००२ | ०.००१ | ०.०२ | ०.०२ |
पॅकेज: ३०० किलो प्लास्टिकच्या बादलीत पॅक केलेले. १२०० किलो (४ बादल्या) पॅलेटमध्ये पॅक केलेले.
लिथियम ब्रोमाइड (LiBr) चा उपयोग कशासाठी केला जातो?
लिथियम ब्रोमाइड (LiBr)अनुप्रयोग आणि उपयोग
लिथियम ब्रोमाइड (LiBr) हे एक अत्यंत विद्राव्य आणि आर्द्रताशोषक अजैविक क्षार असून, त्यात अद्वितीय औष्णिक आणि रासायनिक गुणधर्म आहेत. मोठ्या प्रमाणावरील ऊर्जा-कार्यक्षम शीतकरणामध्ये हे एक महत्त्वपूर्ण साहित्य आहे आणि प्रगत रासायनिक संश्लेषणात एक बहुपयोगी अभिकर्मक म्हणून याचा उपयोग होतो. आमचे उच्च-शुद्धतेचे लिथियम ब्रोमाइड, जे घन आणि संहत जलीय द्रावण या दोन्ही स्वरूपांत उपलब्ध आहे, ते त्याच्या विविध उपयोगांमध्ये विश्वसनीयता आणि उत्कृष्ट कामगिरीसाठी तयार केले आहे.
प्राथमिक अनुप्रयोग आणि उद्योग:
१. ऊर्जा आणि पर्यावरण नियंत्रण
लिथियम ब्रोमाइडचा सर्वात महत्त्वाचा उपयोग औष्णिक व्यवस्थापनात होतो, जिथे ते कार्यक्षम आणि शाश्वत शीतकरणास सक्षम करते.
* शोषक प्रशीतन: मोठ्या प्रमाणावरील शोषक चिलर्समध्ये LiBr चे ५०-६०% जलीय द्रावण हे मानक कार्यकारी द्रव असते. या प्रणाली शीतकरण प्रक्रियेला चालना देण्यासाठी लक्षणीय विद्युत ऊर्जेऐवजी उष्णतेचा (टाकाऊ वाफ, सौर औष्णिक किंवा नैसर्गिक वायूपासून मिळणारी) वापर करतात, ज्यामुळे खालील गोष्टींसाठी एक ऊर्जा-कार्यक्षम उपाय मिळतो:
* जिल्हा शीतकरण प्रणाली
औद्योगिक प्रक्रिया शीतकरण
मोठ्या व्यावसायिक HVAC प्रणाली
२. रासायनिक संश्लेषण आणि प्रक्रिया
रासायनिक आणि औषधनिर्माण उद्योगांमध्ये, घन LiBr ला एक शक्तिशाली आणि बहुउपयोगी अभिकर्मक म्हणून महत्त्व दिले जाते.
* लुईस आम्ल उत्प्रेरक: सेंद्रिय कार्यात्मक गटांशी समन्वय साधण्याच्या क्षमतेमुळे, ऑक्सिडेशन, हायड्रोफॉर्मिलेशन आणि चक्रीकरण अभिक्रियांसह विविध सेंद्रिय रूपांतरणांना सुलभ करतो.
* अभिक्रिया प्रवर्तक: संवेदनशील आम्लधर्मी संयुगांच्या विप्रोटनीकरण आणि निर्जलीकरण टप्प्यांमध्ये वापरला जातो, ज्यामुळे जटिल आण्विक संरचनांचे संश्लेषण शक्य होते.
* शुद्धीकरण कारक: उत्पादनादरम्यान स्टिरॉइड्स आणि प्रोस्टाग्लँडिन्स सारख्या गुंतागुंतीच्या सेंद्रिय रेणूंच्या शुद्धीकरणात मदत करते.
३. औषधनिर्माण आणि जीवन विज्ञान
जरी त्याचा उपचारात्मक वापर कमी झाला असला तरी, LiBr औषध निर्मितीमध्ये एक मौल्यवान प्रक्रियाकारक म्हणून कायम आहे.
* रासायनिक मध्यस्थ: सक्रिय औषधीय घटकांच्या (APIs) संश्लेषणात सहभागी होतो.
* शुष्ककारक: विशिष्ट उत्पादन प्रक्रियांमध्ये ओलावा नियंत्रित करण्यासाठी त्याच्या अत्यंत आर्द्रताशोषकतेचा उपयोग केला जातो.
* ऐतिहासिक वापर: पूर्वी शामक म्हणून आणि बायपोलर डिसऑर्डरसारख्या आजारांवर वापरले जाणारे याचे औषधी उपयोग आता अधिक सुरक्षित, आधुनिक औषधांमुळे मोठ्या प्रमाणात मागे पडले आहेत.
४. विशेष औद्योगिक अनुप्रयोग
* फोटोग्राफिक तंत्रज्ञान: अल्कोहोल आणि ईथरसारख्या सेंद्रिय द्रावकांमधील त्याच्या उच्च विद्राव्यतेमुळे, पारंपरिक फोटोग्राफीमध्ये कोलोडीयन ड्राय प्लेट इमल्शनच्या निर्मितीमध्ये तो एक प्रमुख घटक बनला.
* आर्द्रता नियंत्रण: विशेष औद्योगिक हवा कोरडी करण्याच्या प्रणालींमध्ये वापरले जाते, जिथे आर्द्रतेचे अचूक शोषण आवश्यक असते.
संशोधन आणि पदार्थ विज्ञान: स्फटिक वाढ आणि इतर विशिष्ट प्रयोगशाळा प्रक्रियांमध्ये वापरले जाते, ज्यामध्ये त्याच्या स्थिर आयनिक गुणधर्मांचा उपयोग केला जातो.
---
प्रमुख वैशिष्ट्ये आणि फायदे:
* विलक्षण आर्द्रताशोषकता: पाण्याची वाफ शोषून घेण्यात अत्यंत प्रभावी, ज्यामुळे ते शोषक प्रशीतन आणि सुकवण्याच्या अनुप्रयोगांसाठी आदर्श ठरते.
* उच्च विद्राव्यता: पाणी आणि ध्रुवीय सेंद्रिय द्रावके या दोन्हीमध्ये उत्कृष्ट विद्राव्यता दर्शवते, ज्यामुळे फॉर्म्युलेशनमध्ये लवचिकता मिळते.
* थर्मोडायनामिक स्थिरता: उच्च-तापमान ॲबसॉर्प्शन चिलर्ससारख्या आव्हानात्मक औद्योगिक परिस्थितीत विश्वसनीय कार्यप्रदर्शन देते.
बहुगुणी अभिकर्मक: अत्याधुनिक रासायनिक संश्लेषणात उत्प्रेरक, प्रवर्तक आणि शुद्धीकरण अभिकर्मक म्हणून कार्य करतो.
अस्वीकरण: लिथियम ब्रोमाइड अत्यंत काळजीपूर्वक हाताळले पाहिजे, कारण त्याचे सांद्र द्रावण क्षरणकारी असू शकते. सर्व संबंधित नियमांनुसार, सुरक्षित हाताळणी पद्धतींची खात्री करणे आणि आपल्या विशिष्ट वापरासाठी उत्पादनाची योग्यता निश्चित करणे ही वापरकर्त्याची जबाबदारी आहे.