निकेल(II) क्लोराईड (निकेल क्लोराईड) NiCl2 (Ni Assay Min.24%) CAS 7718-54-9
| निकेल डायक्लोराइड |
| समानार्थी: निकेल(II) क्लोराइड |
| सीएएस क्र. ७७१८-५४-९ |
निकेल डायक्लोराइडबद्दल
NiCl2・6H2O रेण्वीय वजन: २२५.६२; हिरव्या स्तंभाकार स्फटिक, एकनत स्फटिक; आर्द्रताशोषक; २६℃ तापमानाखाली विद्राव्यता ६७.८; इथिल अल्कोहोलमध्ये सहज विरघळते. －2H2O २८.८℃, －4H2O ६४℃, घनता १.९२; हवेत गरम केल्यावर निकेल ऑक्साईड बनते.
उच्च दर्जाचे निकेल डायक्लोराइड तपशील
| चिन्ह | ग्रेड | निकेल(नी)≥% | परदेशी साहित्य ≤ पीपीएम | ||||||||||
| Co | Zn | Fe | Cu | Pb | Cd | Ca | Mg | Na | नायट्रेट(क्रमांक ३) | अविद्राव्य पदार्थपाण्यात | |||
| UMNDH242 | उच्च | २४.२ | 9 | 3 | 5 | 2 | 2 | 2 | 9 | 9 | १०० | 10 | 90 |
| UMNDF240 | प्रथम | 24 | ५०० | 9 | 50 | 6 | 20 | 20 | - | - | - | १०० | ३०० |
| UMNDA220 | स्वीकारा | 22 | ४००० | 40 | 20 | 20 | 10 | - | - | - | - | १०० | ३०० |
पॅकेजिंग: कागदी पिशवी (१० किलो)
निकेल(II) क्लोराईड (निकेल डायक्लोराईड) कशासाठी वापरले जाते?
निकेल (II) क्लोराईड (NiCl₂) चे उपयोग
निकेल(II) क्लोराइडकिंवानिकेल डायक्लोराइडहे एक बहुगुणी अजैविक संयुग असून, ते त्याच्या उत्प्रेरक, विद्युत रासायनिक आणि रंग देण्याच्या गुणधर्मांसाठी ओळखले जाते. पाण्यातील त्याची उच्च विद्राव्यता आणि विविध परिस्थितींमध्ये असलेली स्थिरता यांमुळे ते अनेक उद्योगांमध्ये अत्यावश्यक ठरते. त्याचे मुख्य उपयोग खालीलप्रमाणे आहेत:
१. इलेक्ट्रोप्लेटिंग आणि पृष्ठभाग अभियांत्रिकी
- धातूचा मुलामा:
इलेक्ट्रोलाइट घटक: स्टील, तांबे आणि ॲल्युमिनियमच्या पृष्ठभागांवर टिकाऊ, गंज-प्रतिरोधक निकेलचे थर जमा करण्यासाठी इलेक्ट्रोप्लेटिंग बाथमध्ये निकेलचा मुख्य स्रोत म्हणून काम करतो.
- सजावटी आणि कार्यात्मक फिनिश: सौंदर्य वाढवण्यासाठी आणि झीज-प्रतिरोध सुधारण्यासाठी ऑटोमोटिव्ह ट्रिम, एरोस्पेस घटक आणि ग्राहक इलेक्ट्रॉनिक्समध्ये वापरले जाते.
इलेक्ट्रोप्लेटिंगसाठी रंगद्रव्य:
विशिष्ट छटा मिळवण्यासाठी प्लेटिंग सोल्यूशन्समध्ये बदल करते (उदा., ऑप्टिकल उपकरणे किंवा सजावटीच्या हार्डवेअरसाठी काळे निकेल कोटिंग).
२. सिरॅमिक्स आणि रंगद्रव्ये
- सिरॅमिक ग्लेझ:
मातीच्या भांड्यांवरील आणि फरशांवरील चकाकीमध्ये रंगद्रव्य म्हणून कार्य करते, ज्यामुळे भाजण्याच्या परिस्थितीनुसार हिरव्या किंवा पिवळ्या रंगाच्या छटा येतात.
ग्लेझची चिकटण्याची क्षमता आणि औष्णिक स्थिरता वाढवते.
- सिरेमिक कपॅसिटर:
इलेक्ट्रॉनिक्समधील मल्टीलेयर सिरेमिक कपॅसिटर्स (MLCCs) मध्ये विद्युत कार्यक्षमता सुधारण्यासाठी डायलेक्ट्रिक पदार्थांमध्ये समाविष्ट केले जाते.
३. रासायनिक संश्लेषण आणि उत्प्रेरण
उत्प्रेरक पूर्वसूचक:
सेंद्रिय संश्लेषणात वापरले जाते, ज्यामध्ये हायड्रोजनीकरण, क्रॉस-कपलिंग अभिक्रिया आणि पॉलिमरायझेशन प्रक्रियांचा समावेश होतो.
उत्तम दर्जाची रसायने, औषधे आणि कृषी रसायने यांच्या उत्पादनासाठी महत्त्वपूर्ण.
- संदर्भ साहित्य:
गुणवत्ता नियंत्रण सुनिश्चित करण्यासाठी विश्लेषणात्मक रसायनशास्त्र आणि वैद्यकीय उत्पादन चाचणीमध्ये एक प्रमाणित मानक म्हणून कार्य करते.
४. कृषी आणि पशुखाद्य पूरके
प्राण्यांचे पोषण:
रवंथ करणाऱ्या प्राण्यांमधील एन्झाइमचे कार्य आणि चयापचय आरोग्यास आधार देण्यासाठी, निकेल पूरक म्हणून पशुखाद्यात अल्प प्रमाणात मिसळले जाते.
विषबाधा टाळण्यासाठी कठोर नियमन केले जाते.
५. प्रगत तंत्रज्ञान
बॅटरी उत्पादन:
लिथियम-आयन बॅटरीमधील निकेल-समृद्ध कॅथोड सामग्रीसाठी पूर्वसूचक म्हणून तपासले गेले.
सांडपाण्यावर प्रक्रिया:
औद्योगिक सांडपाण्यातून जड धातू काढून टाकण्यासाठी अवक्षेपण प्रक्रियेत वापरले जाते.
मुख्य फायदे
- उच्च शुद्धता: अचूक अनुप्रयोगांसाठी निर्जल आणि षट्जलयुक्त स्वरूपात उपलब्ध (>९९% शुद्धता).
- औष्णिक स्थिरता: सिरॅमिक फायरिंगसारख्या उच्च-तापमान प्रक्रियांमध्ये कार्यक्षमता टिकवून ठेवते.
बहुकार्यक्षमता: पृष्ठ अभियांत्रिकी, इलेक्ट्रॉनिक्स आणि रासायनिक उत्पादन यांमधील भूमिकांना जोडते.
उद्योग-विशिष्ट फायदे
इलेक्ट्रॉनिक्स: स्मार्टफोन आणि IoT उपकरणांसाठी सूक्ष्म, उच्च-क्षमतेचे कपॅसिटर सक्षम करते.
ऑटोमोटिव्ह: गंज-प्रतिरोधक लेप प्रतिकूल वातावरणात घटकांचे आयुष्य वाढवतात.
रसायने: उच्च-मूल्याच्या संयुगांचे कार्यक्षम, विस्तारक्षम संश्लेषण घडवून आणते.
निकेल(II) क्लोराईड हा आधुनिक औद्योगिक प्रक्रियांचा आधारस्तंभ असून, तो पदार्थ विज्ञान, शाश्वत उत्पादन आणि ऊर्जा साठवण या क्षेत्रांतील नवनवीन शोधांना चालना देतो. त्याची अनुकूलनक्षमता आणि कार्यक्षमता पारंपरिक तसेच उदयोन्मुख तंत्रज्ञान या दोन्हींमधील त्याची महत्त्वपूर्ण भूमिका अधोरेखित करतात.
टीप: NiCl₂ च्या विषारीपणामुळे आणि संभाव्य पर्यावरणीय परिणामांमुळे ते हाताळताना सुरक्षा नियमांचे पालन करणे अत्यावश्यक आहे.
