
बेरियम हायड्रॉक्साईडचे गुणधर्म
| इतर नावे | बेरियम हायड्रॉक्साइड मोनोहायड्रेट, बेरियम हायड्रॉक्साइड ऑक्टाहायड्रेट |
| सीएएस क्र. | १७१९४-००-२ |
| २२३२६-५५-२ (मोनोहायड्रेट) | |
| १२२३०-७१-६ (ऑक्टाहायड्रेट) | |
| रासायनिक सूत्र | Ba(OH)2 |
| मोलर वस्तुमान | १७१.३४ ग्रॅम/मोल (निर्जल), |
| १८९.३५५ ग्रॅम/मोल (मोनोहायड्रेट) | |
| ३१५.४६ ग्रॅम/मोल (ऑक्टाहायड्रेट) | |
| देखावा | पांढरा घन |
| घनता | ३.७४३ ग्रॅम/सेमी³ (मोनोहायड्रेट) |
| २.१८ ग्रॅम/सेमी³ (ऑक्टाहायड्रेट, १६°से) | |
| वितळणबिंदू | ७८°से (१७२°फॅ; ३५१केल्विन) (ऑक्टाहायड्रेट) |
| ३००°से (मोनोहायड्रेट) | |
| ४०७°से (निर्जल) | |
| उकळत्या बिंदू | ७८०°से (१,४४०°फॅ; १,०५०केल्विन) |
| पाण्यात विद्राव्यता | BaO चे वस्तुमान (Ba(OH)2 चे नाही): |
| १.६७ ग्रॅम/१०० मिली (०°से) | |
| ३.८९ ग्रॅम/१०० मिली (२०°से) | |
| ४.६८ ग्रॅम/१०० मिली (२५°से) | |
| ५.५९ ग्रॅम/१०० मिली (३०°से) | |
| ८.२२ ग्रॅम/१०० मिली (४०°से) | |
| ११.७ ग्रॅम/१०० मिली (५०°से) | |
| २०.९४ ग्रॅम/१०० मिली (६०°से) | |
| १०१.४ ग्रॅम/१०० मिली (१००°से) [संदर्भ हवा] | |
| इतर द्रावकांमधील विद्राव्यता | कमी |
| क्षारकता (पीकेबी) | ०.१५ (पहिला OH–), ०.६४ (दुसरा OH–) |
| चुंबकीय संवेदनशीलता (χ) | −५३.२·१०−६ सेमी³/मोल |
| अपवर्तनांक (nD) | १.५० (ऑक्टाहायड्रेट) |
बेरियम हायड्रॉक्साईड ऑक्टाहायड्रेटसाठी एंटरप्राइझ स्पेसिफिकेशन
| वस्तू क्रमांक | रासायनिक घटक | |||||||
| Ba(OH)2∙8H2O ≥(वजन%) | परदेशी साहित्य ≤ (वजन टक्के) | |||||||
| BaCO3 | क्लोराइड्स (क्लोरीनवर आधारित) | Fe | HCl अविद्राव्य | सल्फ्यूरिक आम्लाचा गाळ होत नाही | कमी केलेले आयोडीन (S वर आधारित) | Sr(OH)2∙8H2O | ||
| उम्भो९९ | ९९.०० | ०.५० | ०.०१ | ०.००१० | ०.०२० | ०.१० | ०.०२० | ०.०२५ |
| उम्भो९८ | ९८.०० | ०.५० | ०.०५ | ०.००१० | ०.०३० | ०.२० | ०.०५० | ०.०५० |
| उम्भो९७ | ९७.०० | ०.८० | ०.०५ | ०.०१० | ०.०५० | ०.५० | ०.१०० | ०.०५० |
| उम्भो९६ | ९६.०० | १.०० | ०.१० | ०.००२० | ०.०८० | - | - | १.००० |
【पॅकेजिंग】२५ किलो/पिशवी, आतून प्लॅस्टिकच्या विणलेल्या पिशवीचे अस्तर.
बेरियम हायड्रॉक्साईड आणि बेरियम हायड्रॉक्साईड ऑक्टाहायड्रेट कशासाठी वापरले जातात?
बेरियम हायड्रॉक्साईड [Ba(OH)₂ आणि Ba(OH)₂·8H₂O]अनुप्रयोग आणि उपयोग
बेरियम हायड्रॉक्साईड, जे त्याच्या निर्जल आणि अष्टजल या दोन्ही स्वरूपांमध्ये उपलब्ध आहे, हा एक बहुगुणी आणि क्रियाशील अल्कली असून औद्योगिक, प्रयोगशाळा आणि रासायनिक संश्लेषण क्षेत्रांमध्ये त्याचा महत्त्वपूर्ण उपयोग होतो. त्याची तीव्र क्षारकता आणि सल्फेट व कार्बोनेटसारख्या ॲनायन्ससोबतची अद्वितीय अभिक्रियाशीलता यांमुळे ते एक मौल्यवान प्रक्रियाकारक आणि रासायनिक पूर्वसूचक ठरते.
प्राथमिक अनुप्रयोग आणि उद्योग:
१. रासायनिक संश्लेषण आणि औद्योगिक पूर्वगामी
बेरियम हायड्रॉक्साईड हे इतर अनेक बेरियम संयुगांच्या उत्पादनासाठी एक मूलभूत प्रारंभिक सामग्री म्हणून काम करते.
बेरियम क्षार: बेरियम क्लोराईड, बेरियम नायट्रेट आणि बेरियम स्टीअरेट यांसारख्या विविध बेरियम क्षारांच्या निर्मितीसाठी हा प्रमुख कच्चा माल आहे.
* सेंद्रिय संश्लेषण: बेरियम-आधारित सेंद्रिय संयुगांच्या उत्पादनात मोठ्या प्रमाणावर वापरले जाते, जे प्लास्टिक आणि रबर उद्योगांमध्ये उत्प्रेरक किंवा स्थिरीकरण म्हणून काम करतात.
२. औद्योगिक प्रक्रिया आणि उपचार एजंट
त्याच्या रासायनिक गुणधर्मांचा उपयोग अनेक प्रक्रियांमध्ये शुद्धीकरण, अनुकूलन आणि उपचारात्मक बदलांसाठी केला जातो.
* जल प्रक्रिया आणि मृदूकरण: औद्योगिक ठिकाणी पाण्याच्या प्रवाहातून सल्फेट आणि कार्बोनेट आयन प्रभावीपणे काढून टाकते, ज्यामुळे बॉयलर आणि कूलिंग सिस्टीममध्ये क्षारांची निर्मिती रोखली जाते.
निर्जलीकरण कारक: मोनोहायड्रेट स्वरूप विविध सेंद्रिय द्रवांचे निर्जलीकरण करण्यासाठी आणि उत्पादनांमधून पाण्याचे अंश काढून टाकण्यासाठी विशेषतः प्रभावी आहे.
साखर शुद्धीकरण: साखरेतील अशुद्धी दूर करण्याच्या शुद्धीकरण प्रक्रियेत वापरले जाते.
* ग्रीस आणि तेल उद्योग: ग्रीस उत्पादनासाठी प्राणीजन्य आणि वनस्पतीजन्य तेलांचे स्थिरीकरण आणि सुधारणा करण्यामध्ये सॅपोनिफिकेशन एजंट म्हणून कार्य करते.
३. प्रयोगशाळा आणि विश्लेषणात्मक रसायनशास्त्र
प्रयोगशाळेत, बेरियम हायड्रॉक्साईडला त्याच्या अचूक विश्लेषणात्मक क्षमतेमुळे महत्त्व दिले जाते.
* दुर्बल आम्लांचे अनुमापन: त्याच्या तीव्र आम्लारी शक्तीमुळे ते दुर्बल आम्लांच्या, विशेषतः सेंद्रिय आम्लांच्या अनुमापनासाठी एक उत्कृष्ट अभिकर्मक ठरते, ज्यामुळे एक स्पष्ट अंतिम बिंदू मिळतो.
कार्बन डायऑक्साइडसाठी (CO₂) अभिकर्मक: CO₂ शोधण्यासाठी आणि शोषून घेण्यासाठी एक संवेदनशील अभिकर्मक म्हणून वापरला जातो, कारण त्यापासून अविद्राव्य बेरियम कार्बोनेट तयार होते.
४. उत्पादन आणि अॅडिटिव्ह अनुप्रयोग
* काच आणि सिरॅमिक्स: विशिष्ट प्रकारच्या काच आणि सिरॅमिक ग्लेझच्या निर्मितीमध्ये वापरला जाणारा एक घटक, जो चमक आणि टिकाऊपणा वाढवतो.
* कृत्रिम रबर: कृत्रिम रबराच्या उत्पादनात व्हल्कनायझिंग एजंट म्हणून काम करते, ज्यामुळे त्याचे यांत्रिक गुणधर्म वाढतात.
कीटकनाशके आणि क्षरण प्रतिबंधक: विशिष्ट कीटकनाशके आणि औद्योगिक क्षरण प्रतिबंधकांच्या निर्मितीमधील एक प्रमुख घटक.
---
प्रमुख वैशिष्ट्ये आणि फायदे:
उच्च अभिक्रियाशीलता: विशिष्ट ॲनायनसाठी प्रखर बेस आणि अवक्षेपक म्हणून प्रभावी.
बहुगुणी पूर्वसूचक: इतर अनेक बेरियम संयुगांसाठी एक महत्त्वपूर्ण कच्चा माल.
* विविध स्वरूपे: विशिष्ट प्रक्रिया आवश्यकतांनुसार निर्जल, मोनोहायड्रेट आणि ऑक्टाहायड्रेट म्हणून उपलब्ध (उदा., हाताळणी आणि विद्राव्यतेच्या वैशिष्ट्यांमुळे ऑक्टाहायड्रेटला अनेकदा प्राधान्य दिले जाते).
अस्वीकरण: येथे दिलेली माहिती केवळ वर्णनात्मक हेतूसाठी आहे. बेरियम संयुगे हाताळताना योग्य सुरक्षा खबरदारी घेणे आवश्यक आहे. सर्व स्थानिक, राज्य आणि संघीय नियमांनुसार, सुरक्षित हाताळणी पद्धती सुनिश्चित करणे आणि आपल्या विशिष्ट वापरासाठी उत्पादनाची योग्यता निश्चित करणे ही वापरकर्त्याची जबाबदारी आहे.